Πέμπτη, 19 Απριλίου 2012

Κληρωτή Δημοκρατία



ΠΗΓΗ: CYNICAL

Η αντιπροσωπευτική δημοκρατία, όπως διεκπεραιώνεται δια μέσου του κομματικού συστήματος, είναι ένα μοντέλο διακυβέρνησης που δεν χαίρει πλέον εκτίμησης. Οι λόγοι πολλοί, όπως ο εκπεσμός σε μια ομφαλοσκοπική κομματική γραφειοκρατία και πολιτική ελίτ, οι οποίες με το να ασχολούνται κυρίως με τη δική τους αναπαραγωγή απομακρύνονται ολοένα και περισσότερο από την κοινωνία και τα προβλήματά της. Έτσι, αυτό που χαρακτηρίζει πλέον τα κοινοβούλια είναι η εξασφάλιση του ατομικού συμφέροντος των βουλευτών, παρά του κοινού καλού.


Η άμεση δημοκρατία φαντάζει σαν μια ελκυστική επιλογή, αλλά για την πλήρη εφαρμογή της υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες, όπως το μέγεθος των κοινωνιών, αλλά και θεωρητικό και πειραματικό έλλειμμα.


Ένα εναλλακτικό μοντέλο που θα μπορούσε να εφαρμοστεί εντός των υπαρχόντων δομών της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας είναι η κληρωτή αντιπροσωπευτική δημοκρατία, με τους βουλευτές να βγαίνουν όχι με ψηφοφορία αλλά με το ρίξιμο ενός ζαριού. Η ιδέα είναι ότι με τον τρόπο αυτό οι βουλευτές που θα προκύπτουν μπορεί πράγματι να αντιπροσωπεύουν με αναλογικό τρόπο τις διάφορες κοινωνικές και επαγγελματικές τάξεις, και εφ όσον η πιθανότητα επανεκλογής τους θα είναι μηδενική, θα μπορούν να ψηφίζουν τα νομοσχέδια με βάση το κοινό καλό και όχι το δικό τους. Επίσης, για τον ίδιο λόγο θα είναι απαλλαγμένοι από την ανάγκη καλλιέργειας πελατειακών σχέσεων με τους δυνητικούς ψηφοφόρους τους και σχέσεων εξάρτησης από δόλιους χρηματοδότες και χορηγούς.


Πόσο αποτελεσματικό όμως είναι ένα τέτοιο μοντέλο, στο βαθμό που δεν έχει δοκιμαστεί στις σύγχρονες πολύπλοκες και μαζικές κοινωνίες; Ευτυχώς που υπάρχουν και τα μαθηματικά μοντέλα, τα οποία ανάλογα με την επιδεξιότητα των κατασκευαστών τους μπορούν να δώσουν μια κάποια γεύση, ή αλλιώς τα όρια καλής λειτουργίας τους.


Ένα τέτοιο μοντέλο, με τίτλο «Accidental Politicians: How Randomly Selected Legislators can Improve Parliament Efficiency» έρχεται από τους Alessandro Pluchino, Cesare Garofalo, Andrea Rapisarda, Salvatore Spagano και Maurizio Caserta, του πανεπιστημίου της Κατάνια, στη Σικελία, το οποίο και θα προσπαθήσουμε να παρουσιάσουμε όσο πιο κατανοητά γίνεται.


Το κύριο ερώτημα που θέτουν οι ερευνητές αφορά στον βέλτιστο αριθμό των κληρωτών και κομματικά ανεξάρτητων βουλευτών, ώστε το κοινοβούλιο να αποκτά τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ως προς την εξυπηρέτηση του γενικού συμφέροντος.


Προϋποθέσεις του μοντέλου

Οι ερευνητές υποθέτουν ότι το κοινοβούλιο απαρτίζεται από δύο μόνο κόμματα, υπόθεση η οποία καλύπτει πλήρως τον δικομματισμό. Σε κάθε κόμμα αποδίδεται μια παράμετρος, r, που κυμαίνεται στο διάστημα [0-1] και η οποία αναπαριστά το βαθμό ανεκτικότητας στη διαφωνία, ή αλλιώς το βαθμό της κομματικής πειθαρχίας. Για r=0 η διατύπωση ανεξάρτητης γνώμης είναι απαγορευτική, περίπτωση που θα προσομοίαζε προς το ΚΚΕ, ενώ για r=1, η διαφωνία είναι η νόρμα, περίπτωση που θα προσέγγιζε τη λειτουργία του ΣΥΡΙΖΑ.


Η δε αποτελεσματικότητα της λειτουργίας του κοινοβουλίου, (Εf), ορίζεται στο μοντέλο σαν το γινόμενο δυο ποσοτήτων: Η μια είναι το ποσοστό των νομοσχεδίων που έχουν ψηφιστεί, από το σύνολο των προταθέντων, και η άλλη είναι ο μέσος όρος του κοινού καλού που κάθε τέτοιο νομοσχέδιο ενσωματώνει. Η ποσότητα αυτή δε κυμαίνεται στο διάστημα [-100, έως 100]. Αρνητικές τιμές του Εf δηλώνουν βλάβη, ενώ θετικές, ωφέλεια.


Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι ο αριθμός των ανεξάρτητων βουλευτών, Νind, που μεγιστοποιεί την ωφέλεια, Εf.


Ας δούμε κάποια οριακά αποτελέσματα.

1. Έστω ότι έχουμε δυο κόμματα και ότι δεν υπάρχει κανένας κληρωτός, ανεξάρτητος βουλευτής, δηλαδή Νind=0. Όλοι οι βουλευτές δηλαδή ανήκουν σε κάποιο απ’ αυτά. Αν υποθέσουμε ότι ο συσχετισμός ανάμεσα στα κόμματα είναι 60% και 40%, και ότι η κομματική πειθαρχία είναι αρκετά ισχυρή, δηλαδή το r=0.1, τότε βγαίνει ότι ωφέλεια που προκύπτει είναι ίση με Ef=0.57, δηλαδή πολύ μικρή. Άρα ένα τέτοιο κοινοβούλιο, οι προδιαγραφές του οποίου δεν είναι πολύ μακριά από την πραγματικότητα, δεν είναι επιθυμητό.


2. Ας υποθέσουμε τώρα ότι στο ίδιο με πριν κοινοβούλιο έχουμε όλους τους βουλευτές ανεξάρτητους, Νind=N, δηλαδή δεν υπάρχει κανένα κόμμα. Κάνοντας τις πράξεις, βρίσκουμε ότι η ωφέλεια Εf=1.78, δηλαδή, αν και μεγαλύτερη από το δικομματικό κοινοβούλιο, εν τούτοις, αντικειμενικά, πολύ μικρή.


Γενικές Συνθήκες.

Εδώ, ο αριθμός των κληρωτών βουλευτών αποτελεί την ελεύθερη παράμετρο, που μεγιστοποιεί την ωφέλεια.

Το κλειδί βρίσκεται στα παρακάτω τρία γραφήματα, όπου στο καθένα ο κάθετος άξονας δείχνει την ωφέλεια (Ef), και ο οριζόντιος, τον αριθμό των κληρωτών βουλευτών. Κάθε κουκίδα αναπαριστά την ωφέλεια που προκύπτει σε ένα δικομματικό κοινοβούλιο από ένα ορισμένο αριθμό ανεξάρτητων βουλευτών.


Το πρώτο γράφημα υποθέτει κοινοβούλιο όπου τα δυο κόμματα είναι σχεδόν ισοδύναμα, δηλ το ένα έχει ποσοστό 49% και το άλλο 51%. Εδώ η μέγιστη ωφέλεια προκύπτει όταν οι κληρωτοί αποτελούν το 4% του κοινοβουλίου. Το συμπέρασμα είναι ότι για ισοδύναμα κόμματα, ένας μικρός αριθμός ανεξάρτητων μπορεί να κάνει τη διαφορά.


Στο δεύτερο γράφημα το ένα κόμμα έχει ποσοστό 60% και το άλλο 40%. Εδώ η μέγιστη ωφέλεια προκύπτει όταν οι κληρωτοί αποτελούν το 28% του κοινοβουλίου.


Στο τρίτο γράφημα, ο συσχετισμός είναι 80% και 20%. Εδώ η μέγιστη ωφέλεια προκύπτει όταν οι κληρωτοί αποτελούν το 56% του κοινοβουλίου. Το συμπέρασμα είναι ότι όταν ένα κόμμα έχει πολύ μεγάλη δύναμη, αντίστοιχα χρειάζεται να βρίσκεται στο κοινοβούλιο και μεγαλύτερος αριθμός ανεξάρτητων.


Οι μπλε και μαύρες καμπύλες απλώς αντιστοιχούν σε διαφορετικές τιμές του r, δηλαδή σε διαφορετικό βαθμό κομματικής πειθαρχίας. Το μέγιστο όμως δεν επηρεάζεται, οπότε μπορούμε να μην τη λάβουμε υπ' όψιν μας.


Συμπέρασμα.

Το κοινοβούλιο, στην παρούσα του μορφή, παράγει τη μικρότερη ωφέλεια, που είναι σχεδόν μηδενική. Πολύ μικρή αποτελεσματικότητα επίσης έχει, όταν αποτελείται αποκλειστικά από ανεξάρτητους βουλευτές. Η ωφέλεια είναι πολλαπλάσια όταν συμμετέχουν κληρωτοί, ο αριθμός των οποίων εξαρτάται από τον συσχετισμό των δυνάμεων των δυο κομμάτων.



Υ.Γ. Ολόκληρο το άρθρο μπορείτε να το βρείτε ΕΔΩ.

3 σχόλια:

OMADEON είπε...

Υπάρχουν πολλές παραδοχές στο μοντέλο αυτό που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής για να έχουμε αξιόπιστα αποτελέσματα.

Ριζικά διαφορετική θα ήταν όμως μια άλλη προσέγγιση που να ξεκινάει από το βέλτιστο τρόπο οργάνωσης της κοινωνίας από τη βάση προς τα πάνω.

Ο εκδημοκρατισμός της κοινωνίας (και ιδίως της Εργασίας) δεν μπορεί να υλοποιηθεί και να προχωρήσει λόγω υπερφόρτωσης πληροφορίας (μεταξύ άλλων προβλημάτων) σε ομάδες ανθρώπων με πάνω από επτά περίπου μέλη. Μόλις ο αριθμός των ανθρώπων σε μία συλλογικότητα υπερβεί το 7 έως 10, αρχίζει να γίνεται ολοένα και πιο αναπόφευκτη η ανάδυση ιεραρχικών δομών εξουσίας, διότι το πλέγμα σχέσεων και αλληπεπιδράσεων μεταξύ των ατόμων γίνεται τόσο πολύπλοκο ώστε εκμηδενίζεται γρήγορα κάθε δυνατότητα αυτο-ρύθμισης, χωρίς κάποια ανώτερη βαθμίδα διοίκησης.

Αυτό ανακάλυψε π.χ. ο Ricardo Semler όταν προσπάθησε να μετατρέψει την ιεραρχικά δομημένη εταιρεία Semco (του πατέρα του) σε μια αυτο-διαχειριζόμενη και συναιτεριστική μη-ιεραρχική επιχείρηση, με δημοκρατικά οργανωμένη δομή.

Το εμπόδιο αυτό το ξεπέρασε υιοθετώντας μια "κυψελωτή" οριζόντια δομή, όπου τα μέλη της εταιρείας ανα-συντάχθηκαν σε ομάδες των 7 περίπου ατόμων, εκλέγοντας κάθε έξη μήνες, καθεμία το δικό της συντονιστή εργασιών ή διευθυντή.

Δεν είμαι ακόμη σίγουρος ΠΩΣ αυτο-οργανώθηκαν και οι σχέσεις αυτών των ομάδων μεταξύ τους. Πάντως λέγεται ότι κατέληξαν σε απολύτως "οριζόντια δομή" χωρίς άλλη εξουσία από προσωρινούς διευθυντές που τους θαθμολογούσαν και τους ψήφιζαν κάθε έξη μήνες οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, σε κάθε "κυψέλη" 7-10 ατόμων.

Αυτός ο ριζοσπαστικός τρόπος (αυτο-)οργάνωσης απέδωσε πολύ καλά και στην παραγωγικότητα, έτσι ώστε η εταιρεία Σέμκο μεγάλωσε και απασχόλησε (σαν συνεταίρους-εργάτες) μερικές χιλιάδες άτομα, μετά από λίγα χρόνια, ξεκινώντας από περίπου 50, μόνο.

Βέβαια... δεν έχει καμμία σχέση με κΥνοβούλια. Περισσότερα στοιχεία εδώ

http://deliciou.com/omadeon/semler

OMADEON είπε...

Υ.Γ. σόρυ, έδωσα λάθος το λινκ.
Νάτο πάλι, ΕΝΕΡΓΟ:

http://delicious.com/omadeon/semler

Ανώνυμος είπε...

Στο ''ΒΗΜΑ'' αρχές Μαρτίου:

Αλλάζει το σύνταγμα μετά τη συγκρότηση της νέας βουλής με πρωτοβουλία ΝΔ και ΠΑΣΟΚ.

5ετής θητεία, αύξηση βουλευτών και μεγαλύτερη δύναμη στα 2 πρώτα κόμματα εις βάρος των μικροτέρων οι αλλαγές.

Η ανασύνθεση του πολιτικού σκηνικού που θα διαμορφωθεί μετά τις εκλογές περνά και μέσα από τη διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος, η οποία είναι βέβαιον ότι θα ξεκινήσει αμέσως μετά τη συγκρότηση της νέας Βουλής με πρωτοβουλία των δύο μεγαλυτέρων κομμάτων (ΝΔ-ΠΑΣΟΚ).

Ηδη από τις επόμενες ημέρες το Κέντρο Πολιτικής Ερευνας και Επικοινωνίας - το παλαιότερο think tank - που λειτουργεί στην Ελλάδα και πρόσκειται στη ΝΔ θα αναρτήσει στον διαδικτυακό ιστότοπό του 20 προτάσεις για την τροποποίηση του Συντάγματος που αναφέρονται στην αλλαγή του πολιτικού συστήματος. Οπως πληροφορείται «Το Βήμα», στις αλλαγές αυτές συμφωνεί η ηγεσία της ΝΔ αλλά και ο πρώην πρωθυπουργός κ. Κ. Καραμανλής και αναμένεται να κυριαρχήσουν στον διάλογο που θα ξεκινήσει αμέσως μετά τις εκλογές. Μεταξύ των προτάσεων αυτών περιλαμβάνονται:

Αυστηρά 5ετής κοινοβουλευτική θητεία
Προτείνεται σταθερή κοινοβουλευτική θητεία με διάλυση της Βουλής μόνον εφόσον το εγκρίνουν τα 2/3 των μελών του Κοινοβουλίου, κατά τα πρότυπα της ρύθμισης που εισήχθη πρόσφατα και στο βρετανικό κοινοβούλιο. Κατά πάσα πιθανότητα, η θητεία που θα προταθεί θα είναι πενταετής. Εχει επίσης προταθεί, αν κατά τη διάρκεια της πενταετίας προκηρυχθούν για οποιονδήποτε λόγο πρόωρες εκλογές, η κυβέρνηση που θα προκύψει από αυτές να έχει θητεία μόνο για το υπόλοιπο της πενταετίας.

Εποικοδομητική πρόταση δυσπιστίας
Κατά το γερμανικό πρότυπο, η πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης (άρθρο 34, παρ. 2 του ισχύοντος Συντάγματος) προτείνεται να κατατίθεται μόνο αν περιλαμβάνει πρόταση νέου πρωθυπουργού.

Εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας
Προτείνονται αλλαγές έτσι ώστε να καθίσταται δυνατή η εκλογή Προέδρου στην τρίτη ψηφοφορία με απόλυτη πλειοψηφία των βουλευτών ή η παράταση της θητείας του απερχόμενου προέδρου, π.χ. για ένα έτος, με απόλυτη πλειοψηφία των βουλευτών.

Επαναφορά της ενισχυμένης αναλογικής
Οπως αναφέρει η πρόταση του ΚΠΕΕ, «οι πρόσφατοι εκλογικοί νόμοι (από τη δεκαετία του '90 και μετά) έχουν νοθεύσει την αρχική φιλοσοφία της ενισχυμένης αναλογικής, αφού ενισχύουν την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση του πρώτου κόμματος σχεδόν αποκλειστικά εις βάρος του δευτέρου και όχι των μικροτέρων. Αυτό αποτελεί παράγοντα αστάθειας του κομματικού συστήματος. Πρέπει ως εκ τούτου να εξετασθεί η αποκατάσταση της αρχικής λειτουργίας των εκλογικών συστημάτων αυτού του τύπου που, σε μια προσπάθεια δημιουργίας σταθερών μεγάλων κομμάτων με κυβερνητική προοπτική, ευνοεί όχι μόνο το πρώτο αλλά όλα τα μεγάλα κόμματα εις βάρος των μικρών κομμάτων (τα οποία γίνονται αντιληπτά ως οιονεί κόμματα διαμαρτυρίας ή των άκρων).

Αύξηση του αριθμού των βουλευτών
Σε αντίθεση με τις προτάσεις βουλευτών και κομμάτων για μείωση του αριθμού των βουλευτών από 300 σε 200, το ΚΠΕΕ προτείνει αύξησή τους με την αιτιολογία ότι θα αυξανόταν η εκπροσώπηση απομακρυσμένων περιοχών και θα μειωνόταν η εξάρτηση των πολιτικών από τα ΜΜΕ.


Ουέ και αλίμονο ΜΑΣ


Περισσότερα εδώ:
http://www.kpee.gr/