ΤΟ ΑΒΕΒΑΙΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ Ε.Ε.
Του JOHAN VAN OVERTVELDT*
Το ευρώ αγωνίζεται να επιβιώσει. Πάνω από μια δεκαετία τώρα, οι πολιτικοί ηγέτες αγνοούσαν τις προειδοποιήσεις των οικονομολόγων για τα δομικά ελαττώματα της ευρωπαϊκής νομισματικής ένωσης. Σήμερα ηΕλλάδα η Ιρλανδία και η Πορτογαλία αντιμετωπίζουν μια οξύτατη οικονομική κρίση, ενώ η Ισπανία, η Ιταλία και το Βέλγιο ακολουθούν κατά πόδας στον ίδιο δρόμο. Η γενική ατμόσφαιρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) είναι γεμάτη αβεβαιότητα και φόβο για το μέλλον. Τα κράτη μέλη του ευρώ πρέπει να αλλάξουν τους κανόνες του παιχνιδιού αν θέλουν να επιζήσει η νομισματική ένωση, αλλά οι πολιτικοί ηγέτες της Ευρώπης δεν έχουν ενεργήσει αποφασιστικά σε αυτόν τον τομέα.
Οι οικονομικές αγορές «δεν κατανοούν το ευρώ», ισχυρίστηκε ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, στις αρχές Δεκεμβρίου του 2010. Η Κριστίν Λαγκάρντ, τότε υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, και νυν επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, παρατήρησε σε μια ραδιοφωνική συνέντευξη μερικές μέρες νωρίτερα ότι «Η Ευρώπη είναι δυσνόητη για τις αγορές».
Όταν ξέσπασε η κρίση στην ευρωζώνη, στα τέλη του 2009, οι αρχές απλούστατα αρνήθηκαν να την αναγνωρίσουν. Δεν υπήρχε καμιά κρίση ισχυρίστηκαν. Ήταν απλώς μια σειρά από κακοτυχίες που θα τελείωναν τόσο γρήγορα όσο είχαν αρχίσει. Σε μερικές βδομάδες, φυσικά, η ένταση της κρίσης εξαφάνισε κάθε αξιοπιστία που θα μπορούσε να έχει αυτός ο ισχυρισμός και οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι υιοθέτησαν μια νέα θέση: Η κρίση οφειλόταν στην απληστία, στους κερδοσκόπους και στην ανεύθυνη και παράλογη συμπεριφορά των χρηματοπιστωτικών αγορών. Η Γερμανία ηγήθηκε αυτής της επίθεσης, και πολλοί αξιωματούχοι προσέθεσαν ένα τρίτο επιχείρημα, επισημαίνοντας την ανεύθυνη πολιτική της Ελλάδας και της Ιρλανδίας μεταξύ άλλων χωρών.