Οι όροι της σύγκρισης

           

           

ΠΗΓΗ: Καθημερινή 13-3-2013

Του Παντελή Μπουκάλα

O θάνατος του Ούγκο Τσάβες, που λόγω και των σχετικών δημοσιευμάτων επανέφερε στην αργούσα μνήμη τα κρίσιμα επεισόδια της πολιτείας του ηγέτη της Βενεζουέλας, αποτέλεσε το έναυσμα για να αναπτυχθεί ένας κάποιος διάλογος περί του τι εστί δημοκρατία, λαϊκισμός (στη λατινοαμερικάνικη περίπτωση ίσως είναι περισσότερο ταιριαστός ο μάλλον λιγότερο απαξιωμένος όρος ποπουλαρισμός), σοσιαλισμός κ.τ.λ. Το εγγενές και πιθανότατα αθεράπευτο πρόβλημα στις κουβέντες αυτές είναι το πώς ορίζεται ο δεύτερος όρος σύγκρισης και ποιος τον επιλέγει, δηλαδή «από πού μιλάει», από ποιο ιδεολογικό βάθρο. Αυτό εφόσον πράγματι θέλουμε να συν-σκεφτούμε, και όχι απλώς να ακούσουμε τα χειραγωγημένα «γεγονότα» (όσα επιλέγουμε να θυμόμαστε και να υπερτονίζουμε) να επικροτούν την έτοιμη από καιρό άποψή μας.

Η δημοκρατία, βεβαίως, είναι μέγεθος απόλυτο και δεν επιδέχεται σχετικοποιήσεις. Αυτό όμως ισχύει στο μυαλό μας, όπου κατοικεί στο ιδεατό της σχήμα. Εξω, στον αυθεντικό κόσμο, με τις αντιπαλαίουσες εξουσίες, πολιτικές, οικονομικές και πλέον μιντιακές, τα πράγματα διαφέρουν και τα ιδεατά σχήματα καταρρέουν. Οταν λοιπόν συζητάμε για το «πόσο δημοκρατικό είναι το μπολιβαριανό καθεστώς του Τσάβες», με όσα μπορεί να ξέρει γι' αυτό ένας απόμακρος παρατηρητής, φρόνιμο είναι να θίγουμε ταυτόχρονα το ερώτημα «πόσο δημοκρατικές είναι οι δυτικού τύπου πολιτείες», όπως η δική μας. Ισως αυτή η συνεξέταση θα μας παρότρυνε να φερόμαστε με λιγότερο σνομπισμό (δυτικού και πάλι τύπου) απέναντι σε ό,τι διαφέρει από τα οικεία μας παραδείγματα. Διότι ο σνομπισμός δεν εξετάζει. Απλώς απορρίπτει ό,τι τον ενοχλεί εκ προοιμίου, λ.χ. αισθητικά. Παρακολουθούσα, ας πούμε, στην τηλεόραση κάποιες μετατσαβικές προσεγγίσεις και το νόημα δεν το έδιναν όσα έλεγε ο αναλυτής, αλλά το ξινισμένο ύφος του. Η άποψή του ήταν η σηκωμένη μύτη του.

Στον Καιάδα του χαχανητού

Πηγή: Καθημερινή Του Παντελη Μπουκαλα Μια μορφή Καιάδα είναι και τα χάχανα και ο άγριος εμπαιγμός εις βάρος ανθρώπων καταφανώς ανήμπορων. Μια μορφή λιντσαρίσματος. Τα χάχανα αυτά τα άκουσαν στην τηλεόραση ή στο Διαδίκτυο όσοι είδαν τη σκηνή του Αγίου Παντελεήμονα. Οι δημοκοπικά φιλάνθρωποι της Χρυσής Αυγής προέβαιναν σε διαφημισθείσα «διανομή τροφίμων», με επικεφαλής τον βουλευτή κ. Ηλία Παναγιώταρο. Και επειδή, εκτός από το να ζητούν ταυτότητα για να διαπιστώνουν την ελληνικότητα των «ευεργετουμένων» και να κρατούν τα στοιχεία τους, έχουν τη μαγική ικανότητα να κόβουν φάτσες και να αναγνωρίζουν εξ αποστάσεως ποιας εθνικότητας τυγχάνουν τα βαθιά κρυμμένα γονίδια του καθενός, κατάλαβαν αστραπιαία πως η προσερχόμενη γερόντισσα δεν θα μπορούσε να είναι γνήσια Ελληνίδα. Τα ελληνικά της δεν τους έπειθαν, γιατί ήταν τα ελληνικά ενός ανθρώπου που δεν του περισσεύουν τα δόντια. Και δεν μιλούσε με αρχαιοελληνική προσωδία. Την απέπεμψαν λοιπόν χαχανίζοντας με τρόπο που αποκάλυπτε ψυχική ξηρότητα και διανοητική ωμότητα· με τρόπο που προκαλεί ντροπή και φόβο σε οποιονδήποτε τρίτο. «Της έδωσαν πόρτα» σαν μπράβοι νυχτερινού κλαμπ. Και γελώντας με την ανέχειά της, της συνέστησαν «να πάει στον Τσίπρα και στην Παπαρήγα για χαβιάρι και αστακομακαρονάδα».

Ανθρώπινες «μερίδες ξου»

ΠΗΓΗ: Καθημερινή 3/6/2012 Του Παντελη Mπουκαλα Τις θυμάστε, αγαπητοί, τις «μερίδες ξου», διάσημες κάποτε; Τις είχε ανακαλύψει η κ. Βάσω Παπανδρέου, υπουργός τότε. Οι μερίδες ξου, λοιπόν (το ξου εκ του ξένου), προορίζονταν αποκλειστικά για τους τουρίστες. «Τρεις χωριάτικες ξου» φώναζε ο παραγγελιοδόχος και στην κουζίνα καταλάβαιναν: με ελάχιστη φέτα η χωριάτικη και με δυο-τρεις ελιές για ξεκάρφωμα. «Παπουτσάκια ξου»; Νούμερο είκοσι, αντί για νούμερο τριάντα, που περίμενε προνομιούχες ελληνικές σιαγόνες για να καταναλωθεί. «Μουσακάς ξού»; Ο χθεσινός. Κι αν ξίνιζε ο τουρίστας πληρώνοντας, του κατεβάζαμε ελληνιστί, χαμογελώντας, τα γνωστά καντήλια, να βρει λαδάκι για τη σαλάτα του. Και να που εμφανίστηκαν και οι ανθρώπινες μερίδες ξου. Τους ξένους αφορούν και πάλι. Αλλά τους μετανάστες, όχι τους τουρίστες. Εισηγητής της «ξου» θεωρίας ο κ. Θάνος Τζήμερος, συνιδιοκτήτης του «κοινού νου» από κοινού με τον κ. Μάνο.

Οι άγιοι των αριθμών

ΠΗΓΗ: Καθημερινή 30/3

του Π. Μπουκάλα

Δεν πά’ να ’χει περάσει θεριζοαλωνιστική πάνω από αμοιβές και δικαιώματα. Δεν πά’ να μετράει κάθε οικογένεια δύο ανέργους, κι ας είχε δεσμευτεί ο καλογυμνασμένος (στα ψεύδη) κ. Παπανδρέου ότι έλαβε τα μέτρα του, ώστε σε κάθε σπίτι μόνο ένας να παραδίδεται στην ανεργία. Δεν πά’ να ’χουν κόψει οι εννιά στους δέκα τις πολυτέλειες, φροντιστήριο για τα παιδιά (το κατέστησε άλλωστε περιττό η λίαν επιτυχημένη κ. Διαμαντοπούλου), ένα βοήθημα στον παππού και τη γιαγιά που παίρνουν - δεν παίρνουν σύνταξη για σαράντα χρόνια δουλειά, σινεμαδάκι, θέατρο, κάνα βιβλίο μια στο τόσο. Δεν πά’ να μας αντιμετωπίζουν σαν παρίες της ηπείρου τους οι Ευρωπαίοι, πεπεισμένοι από τις λαϊκές φυλλάδες τους ότι αυτά που μας δανείζουν οι κυβερνήσεις τους, με τα ωραία τους τα επιτόκια και τους προσβλητικούς πολιτικούς τους όρους, τα στερούνται οι ίδιοι. Δεν πά’ να ’χει δείξει απίστευτη αντοχή ο κόσμος, κι ας τον πετροβολούν ξένοι και δικοί σαν γονιδιακώς λαμόγιο και σαν παράσιτο από κούνια...

Αμφιθυμικός λαϊκισμός

ΠΗΓΗ: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 15/3 Tου Παντελη Μπουκαλα Τα ακούμε βέβαια και στο μεσοδιάστημα από τη μια κάλπη στην άλλη. Αλλά τα ακούμε εντονότερα και οξύτερα σε κάθε προεκλογική περίοδο. Και όσο oδεύουμε προς την ημέρα της ψηφοφορίας, προς αυτήν την τελετή της δημοκρατίας που το νόημά της συρρικνώνεται συνεχώς, οι καταγγελίες πληθαίνουν, παραμένουν όμως αόριστες. Απλώς αιωρούνται και αυτές μαζί με την υπόλοιπη προεκλογική ύλη, θολή πάντοτε και συσκοτιστική. «Σχέδια αποπροσανατολισμού του λαού» ακούμε λοιπόν και διαβάζουμε. Ή: «Οργανωμένη παραπλάνηση των πολιτών». Ή: «Επιχειρούν να υποκλέψουν τη λαϊκή ψήφο». Ή: «Εξαγοράζουν συνειδήσεις». Κι αυτά τα λένε οι ίδιοι εκείνοι πολιτευόμενοι που δεν φείδονται εγκωμίων για «τη γνώση, τη μνήμη και την κρίση του λαού», σύμφωνα με ένα στερεότυπο πιο ξεζουμισμένο και από την τσίχλα που ταλαιπωρεί μανιωδώς ο προπονητής της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, ο σερ Αλεξ Φέργκιουσον. Δεν πρόκειται απλώς για τις παρενέργειες της συνωμοσιολογίας, που τη λατρεύει μεγάλο τμήμα του κομματικού φάσματος. Πρόκειται για τα αποκαλυπτήρια μια αμφιθυμικής, αν όχι σχιζοφρενικής αντίληψης: γνώστης και μνήμων και άξιος κριτής ο λαός, μας λένε, εντούτοις εύκολα αποπροσανατολίζεται, εύκολα παραπλανάται και μανιπουλάρεται, για να το πούμε και στην κομματική αργκό.

Αναζητώντας τη χαμένη ισομοιρία

ΠΗΓΗ: Καθημερινή 7/1/2012 Tου Παντελη Mπουκαλα Με πικρή την προίκα που παρέλαβε από το 2011, το νέο έτος προδιαγράφεται μέχρις εξουθενώσεως σκληρό - μια δυστοπία που είμαστε υποχρεωμένοι να τη διασχίσουμε γιατί άλλος δρόμος δεν υπάρχει, ή έτσι τουλάχιστον μας λένε όσοι ξέρουν καλύτερα από μας, όσοι παίζουν στα δάχτυλά τους τα οικονομικά και τη μοίρα μας. Και οι προειδοποιήσεις, ντυμένες το σχήμα των πρωτοχρονιάτικων μηνυμάτων, έπεσαν βροχή. Αίφνης οι πολιτικοί και οικονομικοί μας παράγοντες αποφάσισαν να παραμερίσουν την προσφιλή τους παραμυθητική ρητορική της αισιοδοξίας και να υιοθετήσουν έναν παραινετικού τόνου λόγο που ξεκινάει με αναφορές σε υποχρεωτικές θυσίες και καταλήγει με αναφορές σε αναγκαίες θυσίες· το εν τω μεταξύ διάστημα θυσίες περιέχει και αυτό. Εν ονόματι λέει του φωτός που άρχισε ήδη ή θα αρχίσει αύριο - μεθαύριο, μπορεί και το 2020, να φαίνεται στο τέλος του τούνελ. Ενα τέλος που έχει το γνώρισμα του ορίζοντα: απομακρύνεται όσο το πλησιάζουμε.

Τα αποσιωπητικά του κ. Παγκάλου

Πηγή: Καθημερινή 2/12/2011

Tου Παντελη Μπουκαλα

Δηλαδή τι; Να επιστρατεύσουμε τώρα όλο τον κομφορμισμό, όλες τις συμβάσεις, κι από πάνω όλη μας την ψυχραιμία, για να απαντήσουμε στα σοβαρά στον κ. Πάγκαλο, αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, αν δεν απατώμαι; Και εκεί που η αυτού εξοχότης εξαπολύει στα γαλλικά, «ολογράφως» και ανενδοιάστως, τους χαρακτηρισμούς του κατά των Ελλήνων, να τον λογοκρίνουμε εμείς οι ανθυποουτιδανοί και να βάλουμε αποσιωπητικά, για να μην προκληθεί η δημοσία αιδώς; ΄Η να δώσουμε βάση σε όσα λέει κάθε φορά, σαν μπαλωματής αμπάλωτων, ότι δηλαδή παρερμηνεύτηκαν οι δηλώσεις του, ότι άλλα ήθελε να πει, άλλα ξέφυγαν όμως από την αυτολατρευόμενη γλώσσα του; Το φιλμάκι ωστόσο κυκλοφορεί ήδη στο Διαδίκτυο.

Παράλληλες βεβαιότητες

Πηγή: Καθημερινή 30/11/11

Tου Παντελη Μπουκαλα

Δελτίο ειδήσεων. Σε ιδιωτικό κανάλι. Πρώτα παρουσιάζονται τα σενάρια για το μέλλον της Ευρώπης, δηλαδή οι σκέψεις των Γερμανών να δημιουργηθεί μια «Ευρωζώνη της ελίτ», η οποία, αφού θέσει εκποδών τις χώρες που πληρώνουν ακριβά τη μεσογειακότητά τους, θα λειτουργεί με πρωσική πειθαρχία. Ακολουθεί ερώτηση για τις συνέπειες που θα έχει για την Ελλάδα ενδεχόμενη συγκρότηση της ελιτοζώνης, η οποία υποβάλλεται σε κατά τεκμήριο ειδήμονες. Σε τρεις καθηγητές πανεπιστημίου που διδάσκουν οικονομικά στην Αθήνα, στον Πειραιά και στη Θεσσαλονίκη.

Ο Αίσωπος στο υπουργικό συμβούλιο

Πηγή: Καθημερινή 13/11

Tου Παντελη Mπουκαλα

Και ξαφνικά, στα καλά του καθουμένου, ή μάλλον στα κάκιστά του, τα στελέχη των δύο μεγάλων κομμάτων που υποχρεούνται να μοιραστούν προσωρινά την εξουσία, βρίσκονται στην ανάγκη να κουρέψουν τη γλώσσα τους, να τη χτενίσουν, γενικώς να την ευπρεπίσουν. Βρίσκονται δηλαδή στην ανάγκη να αλλάξουν ύφος, αφού είναι κομμάτι δύσκολο να αλλάξουν έθος και ήθος. Του λοιπού, και για όσο αντέξουν τα νεύρα τους που θα φθείρονται καθημερινά από την ιδιόρρυθμη και εκ γενετής προβληματική συγκατοίκηση, οφείλουν να πιάνουν τις λέξεις που θα χρησιμοποιούν δημοσίως φορώντας γάντια και κρατώντας λαβίδες, και κατόπιν να τις ζυγίζουν προσεχτικά, για να δουν αν περιέχουν χολή σε ποσότητα μεγαλύτερη του ανεκτού.

Το χρέος της ελευθερίας

ΠΗΓΗ: Καθημερινή 21/10

Tου Παντελη Μπουκαλα

Παρά την «όξινη βροχή» της Τετάρτης, με τα δακρυγόνα της και τα ασφυξιογόνα· παρά τις σπασμένες κεφαλές, τα μπουκωμένα πνευμόνια και τη βραχνάδα στη φωνή· παρά τον μισό αυθόρμητο - μισό καλλιεργημένο φόβο των επεισοδίων, που τα πυροδοτούν οι ιδεοληπτικοί της «σύγκρουσης» (θα πρέπει πάντως να ήταν η πρώτη φορά που ακόμα και στα κανάλια ακούστηκε ότι δεν φορούσαν κουκούλα ή κράνος όλοι όσοι πέταγαν πέτρες ή ό,τι άλλο, δίνοντας υλική μορφή στον θυμό τους, και δεν ήταν όλοι τους «πιτσιρικαρία», αλλά και άνθρωποι μεσόκοποι που δεν βλέπουν πώς αλλιώς να δηλώσουν σαφέστερα την απελπισία τους και, πετροβολώντας, ήθελαν να σπάσουν τη βιτρίνα πίσω από την οποία εκτίθενται οι πολύχρονες αυταπάτες τους)· παρά την αίσθηση, την πεποίθηση πιθανόν, ότι όλα έχουν παιχτεί, κι έχουν παιχτεί αλλού και από άλλους, και ότι η φωνή λαού, όσοι ισχυρή, δεν φτάνει όχι στις Βρυξέλλες αλλά ούτε καν στου Μαξίμου· παρ’ όλα αυτά, ο κόσμος, πολύς και αποφασισμένος, ξαναβγήκε στους δρόμους που οδηγούν στο Σύνταγμα και στη Βουλή.

Λόγος και κρίση

Πηγή: Καθημερινή: 21 / 9

Tου Παντελη Mπουκαλα

Αλίμονο αν με τέτοια κρίση που ζούμε, οικονομική, ιδεολογική, ηθική, δεν αναπτυσσόταν κριτικός λόγος, σκληρός, οχληρός, ακόμα και χλευαστικός. Δυο φορές αλίμονο αν ο λόγος αυτός δεν είχε και αυτοκριτική διάσταση, όσο το δυνατόν περισσότερο οδυνηρή, γιατί μόνο η οδύνη γεννάει φρόνημα και το στερεώνει. Και τρισαλίμονο αν ως πρόσωπα και ως κομματάκια μικρά ενός συνόλου, που πολλοί θα ήθελαν να το δουν να αυτοσπαράσσεται, καταντούσαμε να αντιμετωπίζουμε σαν πλάκες του Μωυσή όσα προστάζει η τρόικα και όσα επιχειρούν να επιβάλουν οι υπό επιτροπεία κυβερνητικοί. Αλλά να που ο κ. Βενιζέλος εμφανίζεται βέβαιος ότι ευλογήθηκε από την Ιστορία να κατεβάσει από το ύψος της οιήσεώς του στα χαμηλά της ελληνικής κοινωνίας τις πλάκες της αληθείας, που σαν νέος Μωυσής τις έλαβε από τα ίδια τα χέρια του Θεού, και αν όχι του γνωστού τριαδικού, έστω του τροϊκανικού.

Διά Βίου Παθήσεως

Πηγή: Καθημερινή (15/7/2011)

Tου Παντελη Μπουκαλα

Δεν υπήρξε υπουργός στη μεταπολίτευση, της Ν. Δ. ή του ΠΑΣΟΚ, του νυν πρωθυπουργού συμπεριλαμβανομένου, που να μην ονειρεύτηκε να απαθανατίσει το όνομά του ταυτίζοντάς το με μια μεταρρύθμιση, με έναν νόμο που «θα άλλαζε για πάντα το τοπίο». Χωρίς βαθιά προεργασία γίνονταν συνήθως όλα αυτά, χωρίς ουσιαστικό διάλογο με τα εμπλεκόμενα μέρη, που κι αυτά απέφευγαν να δώσουν βάθος στον αντιρρητικό τους λόγο. Και κυρίως γίνονταν δίχως να νοιάζονται οι περισσότεροι για τη διαφορά ανάμεσα στην παιδεία και την εκπαίδευση, ανάμεσα στην ουσιώδη μόρφωση και τη μηχανιστική κατάρτιση προς απόκτηση ενός πτυχίου «συνδεδεμένου με την παραγωγή», όπως αρχίσαμε να λέμε από μια στιγμή κι έπειτα.

Ο χαμηλός πήχυς του δημοψηφίσματος

Πηγή: Καθημερινή 21/6/2011

Του Παντελη Mπουκαλα

Ωστε λοιπόν οι εκλογές είναι καταστροφική περιπέτεια για τον τόπο, ενώ, αντίθετα, ένα δημοψήφισμα θα μας δώσει γεύση άμεσης δημοκρατίας, σαν εκείνη την εξαιρετική της ηγεμονικής διαδοχής στο ΠΑΣΟΚ, οπότε, σύμφωνα με τον προπαγανδιστικό θρύλο, ένα εκατομμύριο άνθρωποι υπερψήφισαν τον Γ. Α. Παπανδρέου. Ετσι τουλάχιστον ισχυρίστηκε στη Βουλή ο π. πρωθυπουργός (με το «π.» να σημαίνει παραιτηθείς ή πρώην) ή ημιπρωθυπουργός ή υ.δ.κ. πρωθυπουργός (πρωθυπουργός υπό διπλή κηδεμονία, εσωτερική, από τον άλλο ημιπρωθυπουργό, τον κ. Βενιζέλο, και εξωτερική, από τους τροϊκανούς).

Παρά τον ανασχηματισμό και τη μάλλον βέβαιη απόσπαση ψήφου εμπιστοσύνης (η «αποστασιολογία», με τη μακιαβελική ανηθικότητά της επανέφερε στην ακίνδυνη σιωπηρή διαμαρτυρία όσους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ετοιμάζονταν να εναντιωθούν ρητά στην πορεία του κόμματός τους), το διάδοχο κυβερνητικό σχήμα παρέλαβε από το προηγούμενό του την «καμένη γη» της αναξιοπιστίας, της ισχνής πολιτικής και κοινωνικής νομιμοποίησης. Και τέτοιες ασθένειες δεν θεραπεύονται εύκολα.

Ο Μεσσίας και ο λοχίας

Καθημερινή (3-6-2011)

Tου Παντελη Μπουκαλα

Πάει ενάμισης χρόνος αφότου πρωτοκυκλοφόρησε το σενάριο για «κυβέρνηση προσωπικοτήτων» ή «τεχνοκρατών». Οι εισαγωγείς του, με τον τρόπο του ο καθένας και για τους σκοπούς του, υποστήριζαν ότι αυτό είναι το μοναδικό μέσο για τη θεραπεία του πολιτειακού μας συστήματος. Πολλά είναι τα τεχνάσματα εδώ και οι παραπλανητικοί ισχυρισμοί. Αίφνης, για να γίνει αποδεκτό το σενάριο σαν αναγκαίο και υποχρεωτικό ταυτίστηκε το πολιτειακό σύστημα με τo κομματικό. Ταυτίστηκε δηλαδή το όλον με το μέρος, γιατί μια πολιτεία δεν απαρτίζεται αποκλειστικά από τους κομματικούς σχηματισμούς. Τμήμα της πολιτείας, υπέρτερο από κάθε άποψη του αθροίσματος των κομμάτων, είναι η κοινωνία, οι πολίτες, από τις επιλογές των οποίων (και όχι μόνο στην κάλπη) εξαρτάται η μοίρα των κομμάτων, κι εκείνων ακόμα που έχουν την ψευδαίσθηση της παντοδυναμίας.

«Ωρα ευθύνης!» Αλλη μια φορά...

Πηγή: Καθημερινή

Tου Παντελη Μπουκαλα

«Αυτή η ώρα είναι ώρα ευθύνης!...». Ανοιχτή στο βάθος η τηλεόραση, σαν ένα αδιάφορο ηχητικό φόντο, ένα βούισμα που αποκτά κάποια σημασία όταν υψώνονται οι τόνοι, έστειλε την κορόνα καταπάνω μου: «Ωρα ευθύνης!»... Βέβαιος ότι κάποιος ναυαγισμένος κυβερνητικός την είχε εκτοξεύσει, δεν στράφηκα να δω ποιος ήταν. Αντίθετα, πληκτρολόγησα ενστικτωδώς στο διαδικτυακό ψαχτήρι τις λέξεις «Ωρες ευθύνης», να δω πόσες φορές έχουν παιχτεί κι αν δικαιούνται τα πρωτεία της κενολογίας. Το αποτέλεσμα, όσο κι αν καθαριστεί, παραμένει εντυπωσιακό: 2.520.000 ευρήματα σε 0,05 δευτερόλεπτα. Για να ’χω κάποιο μέτρο σύγκρισης, πληκτρολόγησα και τη φράση «οι καιροί ου μενετοί», επίσης μέχρις εξαντλήσεως κοινόχρηστη. Και να που από τα δυόμισι εκατομμύρια κατεβήκαμε πολύ πολύ χαμηλά: τα ευρήματα αυτή τη φορά ήταν μόλις 24.300, στατιστικώς ασήμαντα εν συγκρίσει με τα ευθυνολογικά.

Μια αρμαθιά από κοινούς τόπους έχει καταντήσει ο πολιτικός λόγος, κι από κοντά ο δημοσιογραφικός, όταν μιμείται ή υπηρετεί την κομματική ρητορική, το νόημα της οποίας εντοπίζεται περισσότερο στο τι δεν λέει και όχι στο τι λέει, περισσότερο στο τι αποσιωπά παρά στο τι ομολογεί ή ισχυρίζεται. Οταν οι κομματικοί άρχοντες αναγγέλλουν στομφωδώς άλλη μία «ώρα ευθύνης», με την επαγγελματική τους αμνησία να αποτελεί το κύριο έρεισμα των λεγομένων τους, είναι σαν να τεμαχίζουν τον πολιτικό χρόνο σε σποραδικές «ώρες ευθύνης» (όταν ζορίζουν πολύ τα πράγματα), υπονοώντας ότι ανάμεσά τους εκτείνονται μεγάλες περίοδοι επιτρεπόμενης ανευθυνότητας, θεμιτής χαλαρότητας και κατανοητού βολέματος. Πως έτσι βλέπουν τα πράγματα κι έτσι τα ζουν, το ξέρουμε, αλλά αυτό δεν φαίνεται να τους ενοχλεί, μια και ποντάρουν και στη δική μας αμνησία.

Τα συνήθη σοφίσματα

Πηγή: Καθημερινή

Tου Παντελη Μπουκαλα

Νάτα πάλι τα πονηρά σοφίσματα, να και τα διλήμματα που θέτει με όλη της την έπαρση μια σχολή σκέψης που αρέσκεται να παριστάνει την κοινή λογική, τη στέρεη τάχα και την απελευθερωμένη από ιδεολογικά συμπλέγματα και πολιτικές μεροληψίες: «Αν δεν είστε αναφανδόν υπέρ των βομβαρδισμών στη Λιβύη, τότε είστε αντικειμενικά υπέρ του σφαγέα Καντάφι». Νάτο, λοιπόν, και το δόλιο «αντικειμενικά», να υποκαθιστά αναλύσεις και ερμηνείες, να κηρύσσει ενόχους με συνοπτικές διαδικασίες και άνευ απολογίας, να κατεδαφίζει την ίδια την κοινή λογική, που κατά τα λοιπά την έχουμε λέει σε μεγάλη υπόληψη.

Νάτο, δηλαδή, άλλη μία φορά, εκβιαστικό, το δόγμα «όποιος δεν είναι μαζί μας, είναι εχθρός μας», το δόγμα του Μπους, ο οποίος, αν και «έπαιρνε εντολές απευθείας από τον Θεό», δεν είχε ακουστά ότι ο Υιός του Θεού πρέσβευε τα εντελώς αντίθετα («ος γαρ ουκ έστι καθ’ ημών, υπέρ ημών έστι»). Μερικά χρόνια πριν «ήταν με τον σφαγέα Σαντάμ Χουσεΐν» όσοι επέμεναν ότι μια χώρα δεν εκδημοκρατίζεται διά του ανελέητου βομβαρδισμού και μια επιχείρηση, όση ανθρωπιστική ρητορική κι αν χρησιμοποιηθεί, δεν εξαγιάζεται όταν θεμελιώνεται σε κατάφωρα ψέματα: τα «όπλα μαζικής καταστροφής» (το μέγιστο πρόσχημα) ουδέποτε εντοπίστηκαν, γιατί δεν υπήρξαν πουθενά αλλού παρά στα χαλκευμένα «ντοκουμέντα» των μυστικών υπηρεσιών.

Παπαγαλάκια και ξεφτέρια

Πηγή: Καθημερινή

Tου Παντελη Μπουκαλα

Μα τι αντιπαραδοσιακά, ανορθόδοξα και επικίνδυνα πράγματα είναι αυτά που ακούγονται; Οτι οφείλουν λέει οι δημοσιογράφοι να μην καταπίνουν αμάσητες τις πληροφορίες που τους δίνουν από τα υψηλά της αστυνομίας και να μην τις δημοσιεύουν δίχως έλεγχο και διασταύρωση. Δηλαδή τι, θα καταντήσουμε τώρα να αμφισβητούμε την ειλικρίνεια της αστυνομίας, τον τίμιο και νόμιμο τρόπο με τον οποίο συλλέγει τις πληροφορίες της και την άκρα προσοχή με την οποία διαχειρίζεται και διανέμει το υλικό της;

Εντάξει, αν είχαμε πικρή πείρα, θα ήταν δικαιολογημένες οι επιφυλάξεις και η καχυποψία και δεν μας επιτρεπόταν να θεωρούμε τις ασφαλίτικες πληροφορίες ταυτόσημες με τις ασφαλείς. Αλλά έκαψαν ποτέ άνθρωπο οι «δημόσιες δυνάμεις»; Τον έδωσαν σαν τρομοκράτη ή ό, τι άλλο χωρίς πρώτα να διπλοτριπλοτσεκάρουν τα ευρήματά τους, χωρίς δηλαδή να εμπιστευτούν απλώς τις επιθυμίες και τις υποψίες τους; ΄Η μήπως υπάρχει έστω ένα μαρτυρημένο περιστατικό όπου να χάλκεψαν στοιχεία, να έβαλαν ας πούμε μολότοφ μέσα στο σακίδιο κάποιου για να τον ενοχοποιήσουν; Στοχοποίησαν ποτέ κανέναν απλώς και μόνο επειδή φορούσε πράσινα αθλητικά παπούτσια; Ψιθύρισαν ποτέ σε πρόθυμα αυτιά «αποκλειστικές πληροφορίες» για συγγενείς και φίλους συλληφθέντων ή έδωσαν στη δημοσιότητα τη φωτογραφία τους και όλο τους το βιογραφικό, με το στίγμα του «αποδεδειγμένα εγκληματία», ενώ δεν διέθεταν άλλο «ακλόνητο στοιχείο», πέρα από τη συγγένεια;

Οι αρσιμπαρίστες της Εθνικής

ΠΗΓΗ: Καθημερινή

Tου Παντελη Μπουκαλα Για τα διόδια γκρινιάζαμε από χρόνια. Για την υψηλή συχνότητα με την οποία φυτεύονται στο εθνικό δίκτυο, για το ύψος του αντιτίμου, για το γεγονός ότι πληρώναμε για δρόμους που παρέμεναν σκοτώστρες ή προπληρώναμε για άλλους που θα κατασκευάζονταν κάποτε κάπου αλλού, γινόμασταν, δηλαδή, αθέλητοι χρηματοδότες της «ανάπτυξης» άπληστων ιδιωτικών κορβανάδων. Και γκρινιάζαμε ο καθένας μόνος του, μετρώντας τα ψιλά μας, ή στην παρέα μας. Το παράπονο όμως έσβηνε γρήγορα, επειδή δεν έσμιγε με των άλλων, των αγνώστων, ώστε να αποκτήσει όγκο, βαρύτητα, συνέχεια και να έχει κάποια ελπίδα ότι θα ακουστεί από μια πολιτεία που μοίραζε και μοιράζει τα δημόσια έργα με βάση τους νόμους της αγοράς, ο εστί μεθερμηνευόμενον, τους νόμους της διαπλοκής. Αντιμετωπίζαμε, δηλαδή, την ιδιωτικοποίηση του εθνικού δικτύου όπως ακριβώς την ιδιωτικοποίηση των δημοσίων παραλιών, που με μια περίφραξη κι ένα ακριβό εισιτήριο «αναβαθμίζονται» σε «πλαζ» · μουτρώναμε και περιμέναμε να αναλάβει δράση, ανθ’ ημών, κάποιο κόμμα ή δήμαρχος, την ώρα μάλιστα που συνεχίζαμε το τροπάριο πως «όλοι οι πολιτικοί ίδιοι είναι, κι όλοι οι δήμαρχοι». Κι επειδή στην πολιτική, πέρα από τις κινούσες ιδέες, χρειάζεται κι ένας υλικός λόγος για να αναπτυχθούν αγώνες, όταν κλονίστηκε η υλική μας βάση, ατομική και συλλογική, όταν το τρίευρο έφτασε να μετράει σαν κάτι περισσότερο από φιλοδώρημα, η διάχυτη μεμψιμοιρία έγινε διαμαρτυρία και μάλιστα όλο και περισσότερο μαζική και οργανωμένη. Ο αρχικός αυθορμητισμός έδωσε τη θέση του στον διαδικτυακό συντονισμό κι αυτό που έμοιαζε ακίνδυνο παιχνίδι έγινε ρεύμα, ιδίως σε όσες περιοχές πλήττονται περισσότερο από το κόστος των διοδίων. Η κυβέρνηση, με ευήκοο πάντοτε ους, ανταποκρίθηκε αμέσως: αποφασίζοντας ό, τι της υπαγόρευσαν οι κοινοπραξίες, αύξησε αφ’ ενός τις μπάρες ανά την Ελλάδα, αφ’ ετέρου την τιμή του «διαβατηρίου». Λογικό. Αφού απολαμβάνουμε την υψηλότερη τιμή της βενζίνης πανευρωπαϊκά, πρέπει να έχουμε και τα ακριβότερα διόδια. Στο κάτω κάτω, έχουμε και τους καλύτερους δρόμους και τα λιγότερα τροχαία, ακριβώς επειδή οι δρόμοι μας είναι μια χαρά. Πήραμε, λοιπόν, αμπάριζα και από το κάποτε εθνικό σύνθημα «κάτσε κάτω από την μπάρα», της εποχής που η άρση βαρών ικανοποιούσε τον εθνικό μας εγωισμό και δεν παρανοιαζόμασταν για την καθαρότητα όλων της των μεταλλίων, μετακινηθήκαμε στο «κάτω η μπάρα». Αυτό συμβαίνει, λένε μερικοί, επειδή έχουμε το μικρόβιο της ανομίας μέσα μας, φυλετικώς, με αποτέλεσμα να αρρωσταίνουμε μια στο τόσο. Οι... αρσιμπαρίστες, όμως, θα ήταν παράνομοι αν ήταν νόμιμοι οι διοδιάδες. Μόνο που ούτε οι ίδιοι δεν εμφανίζονται βέβαιοι για την εισπρακτική τους νομιμότητα. Αν πίστευαν πως είναι απολύτως συνταγματικοί, θα είχαν στήσει ολόκληρο ιδιωτικό στρατό στα διόδια.

Το Μνημόνιο και τα διόδια

Πηγή: Καθημερινή Του Παντελη Μπουκαλα Πάνε αιώνες, σε πολιτικό χρόνο, αφότου πρωτοκυκλοφόρησε ένας «αστικός μύθος», από αυτούς που δεν τους έχει γραφτεί ζωή πέραν του τριμήνου. «Μόλις μπούμε στην ΕΟΚ θα καταργηθούν τα διόδια, γιατί ο Ευρωπαίοι δεν πληρώνουν, άρα κι εμείς σαν Ευρωπαίοι που θα γίνουμε δεν θα πρέπει να πληρώνουμε»... Και, φυσικά, δεν πάψαμε ποτέ να πληρώνουμε. Οπως δεν πάψαμε ποτέ να παίζουμε τη ζωή μας κορόνα-γράμματα στις εθνικές· κι όχι μονάχα επειδή είμαστε κακομαθημένοι οδηγοί, αλλά και επειδή το οδικό δίκτυο, από την κατασκευή και τις αμέτρητες ανακατασκευές του οποίου θησαύρισαν πολλοί στυλοβάτες του έθνους, παραμένει επικίνδυνο. Και βέβαια πανάκριβο. Τα διόδια όχι μόνο δεν καταργήθηκαν, αλλά και πολλαπλασιάστηκαν και η τιμή τους αυξήθηκε κατακορύφως, σε πλήρη αναντιστοιχία με ό,τι προσφέρεται στους εποχούμενους.

Τα κλισέ και η διγλωσσία

ΠΗΓΗ: Καθημερινή

Tου Παντελη Μπουκαλα

Ποτέ η προεκλογική περίοδος δεν ευνόησε την ανάπτυξη του πολιτικού λόγου, φαίνεται, ωστόσο, ότι και στην περίπτωση αυτή ισχύει το «κάθε πέρσι και καλύτερα»· μόνη, σχετική, παρηγοριά ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα, αν κρίνουμε από τα τηλεοπτικά θραύσματα που έφτασαν τις τελευταίες μέρες ώς τη μικρή μας οθόνη. Με βουή ασύντακτη και ασυνάρτητη μοιάζει η πολιτική ρητορεία ώρες ώρες, για να μην πω συνεχώς και θεωρηθώ ισοπεδωτικός. Το ένα πάνω στο άλλο εξαπολύονται τα ξύλινα κλισέ. Και ο σωρός που σχηματίζεται δεν οικοδομεί λόγο, αλλά έναν άμορφο, ετοιμόρροπο πύργο που διαφέρει από τον πύργο της Βαβέλ ως προς την εξής κρίσιμη παράμετρο: εδώ οι άνθρωποι δεν μπορούν να συνεννοηθούν επειδή, τυπικά, μιλούν την ίδια γλώσσα και όχι πολλές και ξένες όπως στη βιβλική ιστορία.