Εκσυγχρονιστές στην εποχή των μνημονίων

ΠΗΓΗ: RedNotebook.gr Του Χρήστου Λάσκου

Ένα δημοσκοπικό εύρημα των τελευταίων μηνών, που φαίνεται να επιμένει σε βαθμό να θεωρηθεί πλέον πως αφορά μια αληθή τάση της ελληνικής πολιτικής πραγματικότητας, είναι η μεγάλη ενίσχυση της ΔΗΜΑΡ – στην τελευταία μέτρηση της Public Issue σχεδόν κατέγραψε ποσοστά που την προαλείφουν για αξιωματική αντιπολίτευση. Τι συμβαίνει, λοιπόν, εδώ; Τι είναι αυτό που ωθεί ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος σε αυτό το πολιτικό κόμμα; Ας μην βιαστούμε να πούμε πως οι μετρήσεις γίνονται σε μια περίοδο κατάρρευσης του ΠΑΣΟΚ, κι ότι αυτή η τελευταία δεν μπορεί παρά να ελεγχθεί σε κάποιο βαθμό, πράγμα που θα στερήσει από τη ΔΗΜΑΡ μεγάλο μέρος της τωρινής εκλογικής της δυναμικής. Πρώτον, διότι δεν είναι απαραίτητο να συμβεί κάτι τέτοιο: το ΠΑΣΟΚ μπορεί και να καταρρεύσει εντελώς. Δεύτερον, διότι η πρόβλεψη για το μέλλον δεν μας απαλλάσσει από την ανάγκη να τοποθετηθούμε στο παρόν.

Η αριστερή στρατηγική απέναντι στην κρίση

ΠΗΓΗ: ΑΥΓΗ (10/7/2011)

Του Χρήστου Λάσκου

Οι κομμουνιστές ξεχωρίζουν από τα άλλα προλεταριακά κόμματα [...] επειδή στους διάφορους εθνικούς αγώνες των προλετάριων προβάλλουν και προωθούν τα κοινά και ανεξάρτητα από εθνικότητα συμφέροντα του προλεταριάτου ως σύνολο...

Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος

Είναι γνωστό πως, εδώ και ενάμιση χρόνο τουλάχιστον, στο πλαίσιο της ελληνικής Αριστεράς συγκρούονται δύο κύριες οπτικές, σε ό,τι αφορά την κρίση και την απάντηση σε αυτήν.

Στην πραγματικότητα, βέβαια, η διαμάχη ως προς τα βασικά της συστατικά έρχεται από πολύ παλιά, αναπαράγοντας στο όριο τις αντιπαραθέσεις της δεκαετίας του ’30 --της περιόδου της Μεγάλης Ύφεσης-- περί καπιταλιστικής ή αστικοτσιφλικάδικης Ελλάδας ή, διαφορετικά, τις διαφωνίες σχετικά με τον χαρακτήρα της επανάστασης, σοσιαλιστικό ή αστικοδημοκρατικό. Αυτή η διαμάχη συνεχίστηκε για τα επόμενα ενενήντα σχεδόν, χρόνια αντιπαραθέτοντας «αντιιμπεριαλιστές» με «αντικαπιταλιστές», «καθαρούς» ή σε μίγματα διάφορων αναλογιών. Δεν σκοπεύω να αναπτύξω εδώ αυτήν τη θεματική, βέβαια. Η ιστορία μπορεί να περιμένει όταν οι συνθήκες είναι τόσο πιεστικές όσο οι τωρινές. Για όποιον όμως ενδιαφέρεται παραπέμπω στο βιβλίο του Παντελή Πουλιόπουλου, από το μακρινό 1934, με τίτλο Δημοκρατική ή σοσιαλιστική επανάσταση στην Ελλάδα; και ιδίως το κεφάλαιο με τίτλο «Το ιλαροτραγικό πρόγραμμα της ελληνικής «δημοκρατικής διχτατορίας»».

Ξέρουν πού το πάνε;

Πηγή: Αυγή

του Χρ. Λάσκου

Ένα από τα πιο ενοχλητικά, κατά τη γνώμη μου, στοιχεία της περιόδου μετά το κοσμοϊστορικό 2008 είναι το γεγονός πως οι ιδεολογικοί κέρβεροι του καπιταλισμού -και, κυρίως, οι οικονομολόγοι- λαμβάνονται ακόμη σοβαρά υπόψη. Σαν να ξέρουν για τι μιλάνε και σαν να έχουν κάτι να πουν. Για τους περισσότερους από αυτούς είμαι πεπεισμένος πως δεν ισχύει τίποτε από τα δύο. Δεν είναι μόνο πως μέχρι πριν από την κατάρρευση της Lehman Brothers το 98% ανάμεσά τους ήταν βέβαιοι πως οι «αυτορρυθμιζόμενες αγορές», ο καπιταλισμός δηλαδή, δεν υπόκεινται σε κρίσεις -αυτά τα λέγανε μόνο κάτι παρωχημένοι κομμουνίζοντες χίπηδες. Δεν είναι, ακόμη, το ό,τι, λίγο μετά, γκουρού του τύπου Άλαν Γκρήνσπαν το μόνο που είχαν να συνεισφέρουν στη συζήτηση ήταν η ιστορική φράση «τι έγινε, ρε παιδιά;». Δεν είναι ούτε το γεγονός πως σούπερ γκόλντεν μπόις σαν τον Σον Φιτζπάτρικ της θετικά δακτυλοδεικτούμενης Anglo Irish -στάχτη και μπούρμπερη πλέον- ομολογούν ότι «δεν είχαν καμία απολύτως αίσθηση για το τι συνέβαινε». Το κυριότερο είναι πως όλα αυτά δεν αποτελούν συγκυριακές αστοχίες, αλλά είναι άμεσα συνυφασμένα με την απόλυτη έλλειψη, από μέρους τους, μιας οποιασδήποτε θεωρίας του υπαρκτού καπιταλισμού. Το υποκατάστατο, δηλαδή τα λεπτεπίλεπτα μαθηματικά τους μοντέλα, είναι ενδιαφέρον, αλλά άσχετο με το θέμα. Μπορεί να βοηθήσει ως εισαγωγή στην εκπαίδευση φανατικών του σουντόκου. Ελάχιστα, όμως, μιλάει για τον πραγματικό κόσμο, στον οποίο τόσο επώδυνα πια ζούμε οι περισσότεροι εργαζόμενοι άνθρωποι.

ΚΡΙΣΗ ΥΠΕΡΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗΣ Ή ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ; Η ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΡΙΣΗ

(ΕΝΘΕΜΑΤΑ ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗΣ ΑΥΓΗΣ, 18.4.2010)

Πηγή: Κοκκινο-Πράσινο Δίκτυο

ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΛΑΣΚΟΥ

Είναι δεδομένο, όπως είδαμε στο προηγούμενο σημείωμα,  πως σημαντικός αριθμός μαρξιστών φαίνεται να συγκλίνει στην ιδέα ότι στη ρίζα της σημερινής κρίσης βρίσκεται ένα πρόβλημα κερδοφορίας, που έκανε την εμφάνισή του με εμφατικό τρόπο στη δεκαετία του ’70.[1] Η αδυναμία επίλυσης των προβλημάτων της καπιταλιστικής συσσώρευσης έκτοτε έχει διαμορφώσει μια κατάσταση, η οποία ίσως αποδειχτεί οριακή για την ίδια την επιβίωση του συστήματος. Περιγράφοντας χαρακτηριστικά τις συνθήκες υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος καπιταλισμός, ο Ντέηβιντ Χάρβεϋ (David Harvey)[2] υποστηρίζει πως το κεφάλαιο στη διάρκεια του 2010 έχει ανάγκη εξεύρεσης επικερδών επενδυτικών ευκαιριών τέσσερις φορές μεγαλύτερες από ό,τι στη δεκαετία του ’70 και δέκα φορές από ό,τι το ’50, ενώ το 2030 θα είναι υπερδιπλασιασμένες σε σχέση με σήμερα.

Βλαντιμίρ Μπουρλιούκ, «Ασθενικό φεγγάρι», 1913

Μια ιδιότυπη καπιταλιστική κρίση;

Δεν θα πρέπει να δημιουργηθεί ωστόσο η εντύπωση πως υπάρχει γενική συμφωνία επ’ αυτού. Αντίθετα, στη διάρκεια της συζήτησης έχουν αναπτυχθεί και πολύ απορριπτικές, ως προς αυτό το σχήμα, απόψεις. Χαρακτηριστικά, ο Mισέλ Υσσόν (Michel Husson) αρνείται πως στη βάση της σημερινής κρίσης βρίσκεται το πρόβλημα των μειωμένων ποσοστών κέρδους, στο μέτρο που, ήδη στη δεκαετία του ’90, αυτό είχε επιλυθεί και ο καπιταλισμός είχε αποκαταστήσει υψηλά επίπεδα κερδοφορίας.[3] Σε ένα πολύ πρόσφατο κείμενό του, μάλιστα, επιτίθεται μετωπικά στις απόψεις που αναζητούν στη μειωμένη κερδοφορία της ρίζα της σημερινής κρίσης, γράφοντας πως «η κρίση έχει δώσει έδαφος τους τελευταίους μήνες σε μια σειρά από ερμηνείες που χαρακτηρίζονται από έναν αντιπαραγωγικό και δυσάρεστο δογματισμό… Αυτό που έχουν από κοινού είναι οι αναφορές στην ορθόδοξη ερμηνεία του νόμου της πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους… [ενώ, αντίθετα] είναι δεδομένη μια πολύ καθαρή τάση αύξησης του ποσοστού κέρδους στις κυριότερες καπιταλιστικές χώρες».[4]