Δεν υπάρχει ενδογενής λύση στην κρίση
Πηγή: ΕΠΟΧΗ (27/2/2011)
Σε ποιο σημείο βρίσκεται η κρίση, ποια η προοπτική εξόδου από αυτή και πώς ερμηνεύεται η τόση εμμονή σε νεοφιλελεύθερες λύσεις; Γιατί τόση έμφαση στο δημόσιο χρέος και το έλλειμμα; Υπάρχει πρόταση από την πλευρά της αριστεράς; Ο καθηγητής πολιτικής οικονομίας Τζόζεφ Χαλέβι δίνει τη δική του άποψη για αυτά τα ερωτήματα, σήμερα στην «Εποχή».
Τη συνέντευξη πήραν
ο Παύλος Κλαυδιανός
και η Ζωή Γεωργούλα
Δύο και πλέον χρόνια από το ξέσπασμα της κρίσης, ας ξαναδούμε, με την εμπειρία που έχουμε από αυτή, τι ήταν αυτή η κρίση.
Ουσιαστικά έχουν περάσει σχεδόν τέσσερα χρόνια, διότι στις ΗΠΑ η κρίση ξεκίνησε στο τέλος του 2007. Πρέπει να ανατρέξουμε λίγο πριν, δηλαδή στο τέλος του μεγάλου μπουμ, που διήρκεσε από 1945 έως το 1975, ακριβέστερα το 1971, όταν ο Νίξον διακήρυξε ότι το σύστημα Μπρέτον Γουντς δεν ήταν πια έγκυρο. Αυτό που συνέβη τη δεκαετία του 80 ήταν ότι οι επιλογές των προέδρων των ΗΠΑ. Επιχείρησαν να παρακάμψουν τη στασιμότητα στην οικονομία γενικεύοντας την πίστωση, να τονώσουν τη ζήτηση με πιστωτικές κάρτες και δάνεια. Οι ΗΠΑ θεώρησαν ότι κατέχουν τον αλγόριθμο για τη λύση του προβλήματος τους και η λύση ήταν εύκολο χρήμα και δάνεια, με υποθήκη κατοικίες. Το άλλο μέρος της εξίσωσης ήταν η Κίνα. Από τη μία, αυξάνουν τη ζήτηση και, από την άλλη, εισάγουν από την Κίνα, όπου το κόστος παραγωγής είναι χαμηλό. Θεώρησαν ότι έλυσαν το πρόβλημα, αφού, ενώ οι μισθοί στις ΗΠΑ μειώνονταν, τα κέρδη των επιχειρήσεων αυξάνονταν μέσω της πιστωτικής χρέωσης των πολιτών. Οι ΗΠΑ έγιναν μετά το 1980 η παγκόσμια οικονομία εισαγωγών και ο υπόλοιπος κόσμος, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης και της Ιαπωνίας, εξαρτιόταν από αυτή.
