16-5-2010
Το 2005, τα παρισινά προάστια παίρνουν φωτιά από την τυφλή εξέγερση των μεταναστών δεύτερης γενιάς. Οι εξεγερμένοι μη προνομιούχοι του δυτικού κόσμου πυρπολούν τις ίδιες τους τις συνοικίες και οι κοινωνικοί αναλυτές γράφουν άρθρα έκπληκτοι για το ξέσπασμα μιας εξέγερσης που δεν απαιτεί τίποτα, μόνο καταστρέφει.
Ο Σλαβόι Ζίζεκ απαντάει στην έκπληξή τους με μια παλιά ιστορία: Σε ένα εργοστάσιο η διεύθυνση υποπτεύεται ότι ένας εργάτης κλέβει. Ετσι, κάθε βράδυ με τη λήξη της βάρδιας οι φύλακες τον ψάχνουν εξονυχιστικά καθώς βγαίνει με ένα άδειο καροτσάκι. Δεν βρίσκουν ποτέ τίποτα. Η λύση του μυστηρίου είναι απλή. Ο εργάτης κλέβει τα άδεια καροτσάκια. Ετσι, και οι εξεγερμένοι του Παρισιού κατά τον Ζίζεκ δεν στέλνουν κανένα μήνυμα. Το μήνυμά τους είναι η εξέγερση. «Το μέσο είναι το μήνυμα» όπως έλεγε και ο Μακ Λιούαν - θυμίζει ο Ζίζεκ.
Νηφάλια ανάλυση
Στο νέο του βιβλίο, «Βία - Εξι λοξοί στοχασμοί» (εκδόσεις Scripta - μετάφραση Νεκτάριος Καλαϊντζής) ο σλοβένος φιλόσοφος, «μαθητής» του Χέγκελ και του Λακάν με το προσφιλές του προβοκατόρικο γράψιμο, ρίχνει έξι λοξές ματιές στη βία. Λοξές, για να καταφέρει μια νηφάλια ανάλυσή της χωρίς να πέφτει στην παγίδα της συναισθηματικής προσέγγισης. Γι' αυτό, από την εισαγωγή εξηγεί ότι από τη μία υπάρχει η υποκειμενική βία, τα οδοφράγματα, οι τυφλές βομβιστικές επιθέσεις, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις, ό,τι λατρεύει να αγκαλιάζει η θεαματική βιομηχανία ως βία. Από την άλλη όμως παραμονεύει η συστημική βία, οι «καταστροφικές συνέπειες της ομαλής λειτουργίας των οικονομικών και πολιτικών συστημάτων μας». Αυτή η αθέατη βία, που πρέπει να αναλυθεί προκειμένου να κατανοήσει κανείς κάθε ξέσπασμα υποκειμενικής βίας.
